بحث کاربر:175397203

از ویکی خرد

فهرست مندرجات ۱ پرده خواني ۱.۱ پرده ۲ تصاوير روي پرده ۲.۱ پرده خوان ۳ منابع ۴ نام اعضای گروه ۵ نام معلم راهنما

پرده خواني

پَرْده‌خوانی، هنری از هنرهای نمایشی عامه که به نقل واقعه‌های مذهبی، به ویژه واقع عاشورا ازروی تصاویر نقاشی شده روی پرده اختصاص دارد. در پرده‌خوانی نقالی که «پرده‌خوانی» نامیده می‌شود، با بیانی رسا و آهنگین داستان واقعه‌های مجالس پرده را شرح می‌دهد.پرده‌خوانی از جمله هنرهای معرکه‌گیری، و ترکیبی از فنون قصه‌گویی و نقالی است.پرده‌خوانی را شمایل‌گردانی، پرده‌داری و پرده‌گردانی نیز «صورت ‌خوانی» را بخشی از پرده‌خوانی و یا با پرده‌خوانی یکی دانسته‌اند.

پرده

از مشهورترین پرده‌های مذهبی، پرده‌های درویشی است که معمولاً از جنس کرباس و همچون طومار است که در حدود 3یا4 متر طول و یک‌ونیم تا دو متر عرض دارد. روی این پرده‌ها که پرده‌های نَقْل خوانده می‌شوند، مجالسی از وقایع زندگانی پیامبر(ص) و برخی غزوات ایشان و حضرت علی(ع)، حوادث زندگانی ائمه و وقایع کربلا، صحنه‌هایی از بهشت و جهنم و برخی واقعه‌های برگرفته از قصص و احادیث و باورهای عامه دربارۀ روز قیامت و کیفر و پاداش گناهکاران و مؤمنان به تصویر درآمده‌اند. هر پرده شامل مجالس متعددی است که برخی از آنها 72 مجلس اصلی و فرعی دارند که نمودار 72 تن یاران امام حسین(ع) در کربلاست.

تصاوير روي پرده

در ایام سوگواری، در مساجد یا مجالس روضه‌خوانی پرده‌هایی نصب می‌کردند که وقایع عاشورا را نشان می‌داد و روضه‌خوانان گاهی به تصاویر وقایع عاشورا بر روی پرده اشاره می‌کردند. شخصیتهای هریک از مجالس پرده براساس نقشی که در روایات مذهبی یا افسانه‌ای داشته‌اند، به طور متفاوت به تصویر کشیده شده‌اند. چهرۀ اولیا و معصومین، به ویژه حضرت ابوالفضل(ع)، حضرت امام حسین(ع) و شاهزادۀ علی‌اکبر، زیبا و متناسب و اندامشان بزرگ‌تر از دیگران است و غالباً در مرکز پرده قرار دارد .و چهرۀ اشقیا، به ویژه مارِد ابن سُدیف، بزرگ، زشت، خشن، ستیزه‌جو و بی‌شرم است. چهرۀ معصومین گاه با نقاب و گاه در هاله‌ای از نور قرار دارد و یا هاله‌ای از نور آن را مشخص. چهرۀ زنان کربلا گاهی محو و گاهی زیرپوشش پنهان است. اشخاص و وقایع هر مجلس با چند کلمه و یا جمله‌ای کوتاه روی پرده معرفی شده‌اند. نقاشان این پرده‌ها با بهر‌گیری از باورهای عامه، از یک سو و رنگها از سوی دیگر، تضاد میان اولیا و اشقیا را نشان می‌دادند. مثلاً رنگ سبز را به نشانۀ تقدس، و رنگ سرخ را به علامت ستمگری به کار می‌بردند و از درختان و حیوانات همچون نمادهایی استفاده می‌کردند. نقاشی پرده‌های مذهبی بخش مهمی از نقاشیهای سبک هنر عامه است که به ویژه در اواخر عصر قاجار در قهوه‌خانه‌های شهرهای بزرگ رونقی یافت و به «نقاشی قهوه‌خانه» معروف شد. چون موضوع این نقاشیها عمدتاً مذهبی بود و به شهادت امام حسین(ع) و یارانش در کربلا ارتباط داشت، اصطلاح «نقاشی کربلاا» را برای این نوع نقاشی مناسب‌تر می‌داند. از استادان نقاشی که پردۀ درویشی می‌کشیدند، محمد مدبّر و حسین همدانی شهرت بیشتری داشتند .

پرده خوان

پرده‌خوان که او را درویش. پرده‌گردان، پرده‌چی و در لرستان تذکره‌خوان می‌نامند، ز برخی روایات مذهبی آگاهی دارد و با صوتی خوش و بیانی جذاب و رسا آنها را توصیف می‌کند. برخی از پرده‌خوانان به هنر شمایل‌نگاری نیز کم‌وبیش آشنایی داشتند و گروهی از شمایل‌نگاران خود پرده‌خوانی می‌کردند. پرده‌خوان با شیوه‌های نمایشی کردن وقایع آشنا بود و در مواقع لازم، برای بیان و شرح واقعه‌ها از اشعار مناسب استفاده می‌کرد.پرده‌خوان که معمولاً خود را «سید» معرفی می‌کند، شالی سبز به کمر و پارچه‌ای سیاه یا سبز بر سر می‌بندد و یا به جای پارچه، کلاهی سیاه یا سبز بر سر می‌گذارد .به هنگام پرده‌خوانی ابتدا طومار را به دیوار نصب، و سپس آن را باز می‌کند و آن‌گاه پارچۀ سفید روی پرده را کم‌کم کنار می‌زند و با چوب‌دستی خود که مِطْرق یا مِطْراق نام دارد، به تصاویر مجالس پرده اشاره، و با بیان مقدمه‌ای کار خود را آغاز می‌کند. شماری از پرده‌خوانان از روی طوماری که در دست دارند، داستان واقعه‌های پرده را می‌خوانند. مراحل کار پرده‌خوان به ترتیب شامل پیش واقعه‌خوانی، مناجات و فضائل‌خوانی، مناقب‌ خوانی و نقل قصه و حدیث است. او در پایان با لحنی سوزناک گریزی به صحرای کربلا می‌زند و به نوحه و ندبه می‌پردازد. گرچه پرده‌خوانان با نیت ثواب بردن و ثواب رساندن و تحریک احساسات مذهبی تماشاگران به پرده‌خوانی می‌پردازند، لیکن از راه پرده‌خوانی کسب معاش نیز می‌کنند. از این‌رو، در پایان هر مجلس پولی به رسم تبرک از مردم دریافت می‌کنند.

منابع

• «نمایش در ایران، نقالی»،
• «تعزیه‌ و هنرهای مربوط به آن»
• «محرّم»
• «تأثیر تئاتر اروپایی و نفوذ روشهای نمایشی آن در تعزیه»

نام اعضای گروه

بهاره شاهسون

نام معلم راهنما

خانم اسدي