سبک شناسی متن داستان

از ویکی خرد
پرش به: ناوبری، جستجو
شناسنامه‌ی پروژه
سبک شناسی متن داستان
frameless}}
انجمن: ادبی - زبان
سال تحصیلی: ۹۲-۱۳۹۱
مقطع تحصیلی: دبیرستان
کد پروژه: 31901
اعضای پروژه:
فرانک امیری ، فاطمه شریعت
معلم راهنما:
سرکار خانم رزاقی
چکیده‌ی پروژه
امروزه زبان شناسان با تجزیه و تحلیل زبان شناسانه به چهارچوب فکری و سبک نوشتاری نویسنده پی می برند. آن ها برای رسیدن به این هدف متن ادبی را در دو سطح کلان و خرد مورد بررسی قرار می دهند. ما برای انجام این کار داستان« جشن فرخنده » اثر جلال آل احمد ، « ماهی و جفتش » از ابراهیم گلستان و « چشم شیشه ای » و«  قفس » اثر هایی از صادق چوبک را انتخاب کردیم. در مرحله بعد به بررسی این داستان ها در سه سطح زبانی (سطح خرد) ، ادبی و فکری (سطح کلان) پرداختیم. در سطح خرد هر سه نویسنده عمدتا از جملات ساده و خبری استفاده کرده اند که با تو جه به موضوع اجتماعی داستان به نظر می رسد قصد ارتباط صریح و آشکاری با مخاطب خود دارند .در داستان ها کمتر از جملات پرسشی ،امری و عاطفی استفاده کرده اند. جملات مرکب در داستان های ابراهیم گلستان و صادق چوبک کمتر از جلال آل احمد استفاده شده است. صفت ها در داستان های ابراهیم گلستان و صادق چوبک بیشترو در اثر جلال آل احمد کمتر است. صادق چوبک در داستان قفس از دو نویسنده ی دیگر از کلمات مرکب و مشتق-مرکب بیشتری استفاده کرده است. میزان استفاده از کلمات ساده در هر چهار داستان یکسان است. هر چهار داستان موضوع اجتماعی دارند. موضوع داستان ماهی و جفتش در سطح گسترده تر بشری نیز قابل بررسی است. در داستان جلال آل احمد موضوع با دیدی طنز گونه نقد می شود. در دو داستان صادق چوبک بدبینی ودیدگاهی گزنده و تلخ وجود دارد. داستان های صادق چوبک و ابراهیم گلستان نمادین اند اما داستان جلال آل احمد نمادین نیست.



محتویات


مقدمه

به طور کلی هر نوشته از دو بخش اصلی شکل می‌گیرد: ۱- محتوا ۲- سبک نوشتاری

در این پروژه به تحقیق و مطالعه‌ی آثار سه نویسنده‌ی صاحب سبک ایرانی برای بررسی سبک آنها پرداخته می‌شود.

طرح پژوهش

در این پروژه داستان "جشن فرخنده" از جلال آل احمد ، "ماهی و جفتش" از ابراهیم گلستان و داستان های "قفس" و "چشم شیشه ای" از صادق چوبک مورد بررسی قرار می گیرد. در سطح خرد ویژگی های زبانی و فنون سبکی نویسنده که از آنها برای انتقال افکار و عقاید خود استفاده می‌کند،و در سطح کلان ساختار عناصر سازمان‌دهنده‌ی داستان و دیدگاه ها و عقاید نویسنده بررسی می‌شود.

ابتدا داستان‌های کوتاهی از این سه نویسنده انتخاب کرده و خواندیم. سپس آثار را در سطح خرد مورد بررسی قرار دادیم. در این سطح که اثر از دیدگاه زبان تجزیه و تحلیل می‌شود، از سطح لغوی یا سبک شناسی واژه ها موارد:

تعداد صفت ها

میزان استفاده از کلمات ساده ، مرکب، مشتق و مشتق مرکب


و در سطح نحوی یا سبک شناسی جمله ها موارد:

انواع جمله

کوتاهی و بلندی جملات

جملات ساده و مرکب

مورد بررسی قرار گرفت.


در سطح کلان آثار با توجه به موارد زیر بررسی شد:

زمان داستان

مکان وقوع داستان

شخصیت ها

هدف داستان

طرح مساله در داستان

گره گشایی


در سطح فکری در هر داستان موارد زیر بررسی شد:

درونگرایی یا برون‌گرایی اثر

دیدگاه های فلسفی

احساس بدبینی یا خوش‌بینی نویسنده

تبلیغ احساسات و عقاید خاص

صادق چوبک
ابراهیم گلستان
جلال آل احمد

تحلیل داده‌ها

جدولی در انتها قرار دارد که تحلیل ها‌ی پروژه را نشان می‌دهد.

جدول فراوانی انواع جملات و اسم‌ها در داستان
[۱]

نتیجه‌گیری

در سطح خرد هر سه نویسنده عمدتا از جملات خبری و ساده استفاده کرده‌اند که با توجه به موضوع اجتماعی داستان ها به نظر می‌رسد قصد ارتباط صریح و آشکاری با مخاطب خود دارند. با توجه به جدول، در داستان ها کمتر از جملات پرسشی،امری و عاطفی استفاده شده است. در داستان جشن فرخنده بیشترین کاربرد این سه نوع جمله وجود دارد. خصوصا جلال آل احمد در دیالوگ های داستان بیشترین استفاده را از این جملات کرده است. جملات مرکب در داستان های ابراهیم گلستان و صادق چوبک کمتر به کار برده شده اما جلال آل احمد بیشترین استفاده از این نوع جمله را داشته است. داستان های ابراهیم گلستان و صادق چوبک به طور میانگین تعداد صفات بیشتری را داراست اما در داستان جلال آل احمد پراکندگی صفات کم است. تعداد کلمات مرکب و مشتق-مرکب در داستان قفس صادق چوبک بیشتر از دیگر داستان هاست. کلمات ساده و ،مشتق به صورت تقریبا مساوی به کار رفته است.

در سطح کلان هر چهار داستان مفهومی اجتماعی را می‌رسانند. همه به نحوی نشان دهنده‌ی اعتراض به وضع موجود جامعه هستند. همه به گونه‌ای اشاره به تقدیری قابل تغییر دارند و انسان ها را منفعل و بی تاثیر نشان می‌دهند که مجبورند شرایط خود را تحمل کنند.

تعداد شخصیت ها در داستان ها زیاد نیست. داستات جلال آل احمد شفاف ترین توصیف ها و تعریف ها را در خود دارد. برون‌گراست و پیامش نیز شفاف و صریح است و از تضاد های موقعیتی استفاده کرده و طنز ملایمی به نثر بخشیده است. داستان‌های صادق چوبک و ابراهیم گلستان نمادین و درونگرا هستند. همچنین داستان ابراهیم گلستان علاوه بر مفهوم و محتوای اجتماعی دارای محتوای بشری است.

منابع

کتاب

میر صادقی ، جمال . ادبیات داستانی میر صادقی ، جمال . عناصر داستان دکتر شمیسا، سیروس . کلیات سبک شناسی نثر دکتر شمیسا، سیروس . نقد ادبی علوی مقدم ، مهیار . نظریه ها‌ی نقد ادبی معاصر میر عابدینی ، حسن . 80 سال داستان کوتاه ایرانی دکتر رحیمیان و خانم مومنی ، جلال و آرزو . تجزیه و تحلیل گفتمانی داستان مدیر مدرسه

لینک های خارجی

ساختار ویرایش مقاله در ویکی: wiki formatting

نمونه ای از مقاله برچسب دار: Tag Sample
خطای یادکرد: برچسب <ref> وجود دارد اما برچسب <references/> پیدا نشد

ابزارهای شخصی